Thang máy gỗ lâu đời nhất Việt Nam là một trong những dấu tích đặc biệt gắn liền với lịch sử phát triển của Sài Gòn. Chiếc thang máy cổ tại công trình gắn với gia đình Chú Hỏa không chỉ gây ấn tượng bởi thiết kế bằng gỗ mà còn thu hút sự quan tâm bởi những giai thoại bí ẩn xoay quanh gia đình họ Hứa. Hãy cùng Thang máy Sơn Hà tìm hiểu câu chuyện phía sau chiếc thang máy đặc biệt này và đâu là sự thật, đâu chỉ là lời truyền miệng.
Giai thoại về gia đình nhà họ Hứa.
Lịch sử về giai thoại nhà họ Hứa và chiếc thang máy gỗ
Vào những năm cuối thế kỷ XIX đầu của thế kỷ XX, Chú Hỏa (1845-1901) nổi lên như một thương gia tài giỏi và giàu có bậc nhất đất Sài Gòn, ông được dân gian tôn vinh là một trong tứ đại hào phú: "Nhất Sỹ, nhì Phương, tam Xường, tứ Hỏa" (Huyện Sỹ - Lê Phát Đạt; Tổng đốc Phương - Đỗ Hữu Phương; Bá hộ Xường - Lý Tường Quan và Chú Hỏa - Hui Bon Hoa).
Hình ảnh ông Hứa Bổn Hòa và căn biệt thự của ông.
Công ty Hui Bon Hoa và các con của gia tộc họ Hứa đã có một thời gian dài phát triển rất thịnh vượng, có đóng góp quan trọng trong việc xây dựng Sài Gòn thời bấy giờ. Không chỉ xây các dinh thự hoành tráng cho gia đình mình, Chú Hỏa còn xây gần 20.000 căn nhà phố, cùng hàng loạt công trình dân dụng như bệnh viện, chùa chiền, trường học… phục vụ cho người dân.
Giai thoại bi kịch của nhà họ Hứa.
Vào những năm 90 tại ngôi biệt thự của gia đình ông Hứa Bổn Hòa hay còn gọi là (chú Hỏa). Được kể lại theo cách truyền miệng qua nhiều thế hệ của người Sài Gòn xưa. Chú hỏa có 3 người con trai và cô con gái út tên là Hứa Tiểu Lan rất xinh đẹp từ nhỏ nên được ông Hỏa cưng nhiều và hết mực thương yêu.
Hình ảnh minh họa giai thoại liên quan đến gia đình ông Hứa.
Tuy nhiên "hông nhan bạc mênh" nên cô mắc phải căn bệnh được xem như là nan y tại thời điểm đó bệnh phong hay bệnh cùi.
Mặc dù là một trong những gia đình có bề thế và giàu bật nhất Sài Gòn nhưng đổ biết bao nhiều tiền của cũng không thể chữa chạy được cho cô con gái Tiểu Lan vì tại thời điểm bấy giờ y học vẫn chưa phát triển. Nhằm che mắt và không muốn tiết lộ việc con gái của mình bị mắc căn bệnh quái đảng trên. Ông Hứa đã giam lỏng tiểu thư trên căn phòng cao nhất của ngôi nhà.
Hình ảnh hành lang bên trong tòa biệt tự 99 cửa.
Theo như được nghe kể lại những người đi ngang qua nhà ông Hứa không bao giờ dám nhìn lên tầng thượng và luôn cố ý đi qua thật nhanh vì sợ nhìn thấy cặp mắt ghê rơn của cô. Qua bao năm bị nhốt như trong ngục tối cô cũng qua đời. Vì thường yêu con nên ông muốn tạo cảm giác như đứa con gái thân yêu luôn bên ông nên ông đã không khâm liệm.
Ông sai người đặt thi thể của tiểu thư trong một cổ quan tài bằng đá, được đậy bằng một tấm kính dày 5cm. Chuyện gì đến cũng đến vào ngày giỗ đầu của tiểu thư. Chú Hỏa đặt may một bộ đầm trắng cùng với con búp bê biết nháy mắt và một đĩa cơm gà để cúng.
Sau khi khách ra về bà vú như thường lệ vẫn lên phòng dọn dẹp thì bỗng nhiên hét lớn rồi chạy như ma đuổi mặt cắt không còn một giọt máu, miệng liên tục nói “ Cô chủ về! Cô chủ về rồi”. Lúc này trong căn phòng âm u nắp hòm kính bị mở ra, con búp bê đứng hẳn trên lồng kính đôi mắt nháy liên tục, cạnh đó còn có dĩa cơm đã vơi đi nữa phần mặc dù lúc nào cửa cũng khóa.
Thấy vậy biết là chuyện chẳng lành, gia đình ông bí mật đem thi hài cô tiểu thư chôn ở một nơi cách xa thành phố. Và kể từ ngày hôm đó mỗi khi đêm đến mọi người ta lại nghe thấy những tiếng khóc than như ai oán bên phía cao của tòa biệt thự trong căn phòng của cô.
Trên là toàn bộ giai thoại mà người Sài Gòn vẫn hay truyền tai nhau về hồn ma của cô Hứa Tiểu Lan tại ngôi biệt thự 99 cửa của ông Hứa. Không những thế vào năm 1973 hãng phim việt Nam Dạ Lý Hương đã ra mắt bộ phim xây dựng trên bị kịch xảy ra với gia đình ông Hứa Bổn Hòa và đây cũng là bộ phim điện ảnh về ma đầu tiền của phim trước năm 75.
Hình ảnh bài báo đưa tin về doanh thu phòng vé.
Bộ phim kể trên cũng là bộ phim kinh dị đầu tiên này đánh bật mọi kỷ lục doanh thu đường thời đạt hơn 4 triệu rưỡi trong ngày đầu công chiếu tại thời điểm ấy đây là một con số cực kì ấn tượng. Vì tính lan truyền cao cũng như những lời đồn đoán xuất phát khắp nơi nên vẫn có nhiều người tin vào giai thoại này vì không xác minh được tính thực hư.
Sự thật đằng sau giai thoại.
Trích : Toàn Nguyễn (kenh14.vn)
Ngày nay sau khi nghiên cứu các tư liệu một phóng viên đã đến khảo sát tòa biệt thự cổ của gia đình họ Hứa nằm tại (số 97 Phó Đức Chính) nay là bảo tàng Mỹ thuật Tp. HCM để tìm lời giải thích.
Tất cả các căn phòng trong biệt thự được tận dụng làm phòng triển lãm, tuy nhiên vẫn có một số căn phòng được đóng kín không sử dụng và dán niêm phong cẩn thận. Và giờ hoạt động của Bảo tàng khá ngắn, từ 9h đến 17h mỗi ngày.
Trò chuyện với bác Biên (bảo vệ Bảo tàng) về câu chuyện xung quanh giai thoại con ma nhà họ Hứa, chú cho biết: "Câu chuyện được kể từ người này sang người khác thì đương nhiên sẽ có dị bản. Cũng như chuyện vì sao Chú Hỏa lại giàu như vậy, trong một thời gian ngắn có thể sở hữu 20.000 căn nhà mặt phố ở Sài Gòn.
Hình ảnh chiếc thang máy gỗ tại bảo tàng Mỹ thuật Tp. HCM
.
Có người kể là do ông ta đi bán ve chai nhặt được vàng. Có người cho rằng gia tộc ông là gia tộc giữ ngân khố của triều đình nhà Minh, khi nhà Minh bị Mãn Thanh đánh bại, gia tộc ông Hứa đem theo số vàng ấy chạy sang Việt Nam để lập nghiệp. Thế nhưng dù vì lý do nào, nếu Chú Hỏa không tài giỏi trong việc nắm bắt thời cơ và nhạy bén trong kinh doanh thì ông cũng sẽ không có được một cơ ngơi bề thế như vậy".
Chú bảo vệ dẫn tôi ra phía sau tòa biệt thự, nơi có một phiến đá hoa cương ghi lại vị trí phòng ở của các thành viên trong gia đình họ Hứa. Chú Biên cho rằng trên tấm đá này không có tên của vị tiểu thư họ Hứa, vì thế ở đây không có căn phòng ma mà mọi người đồn đại.
Những nhân viên và người bảo vệ làm việc tại đây cũng cho biết đó chỉ là những lời đồn được thêu dệt nên để thêm phần gay cấn cho giai thoại này. "Bệnh phong cùi của Hứa Tiểu Lan - một căn bệnh hoàn toàn có thể xảy ra với bất kỳ ai, không ngoại trừ con gái của đại phú hào. Thời đó phong cùi là căn bệnh vô phương cứu chữa, thế nên chuyện tiểu thư than khóc khi còn sống là hoàn toàn có căn cứ để tin.
Tuy nhiên, dân gian vẫn thường hay thêm bớt tình tiết để câu chuyện thêm phần liêu trai. Vậy nên khi tiểu thư đã mất, người ta mới đồn đại nhiều tình tiết vào, nói là oan hồn của Hứa Tiểu Lan còn vương vấn, nhưng chúng tôi làm việc nhiều năm ở đây cũng chưa thấy những điều bí ẩn như thế bao giờ" - chú bảo vệ tâm sự.
Quay lại lịch sử ngôi nhà, chúng ta có thể thấy Chú Hỏa mất năm 1901, nhưng tòa biệt thự được xây năm 1929, nghĩa là tòa biệt thự này được con trai ông xây lại trên nền tòa biệt thự cũ, vì vậy sự thiếu vắng căn phòng của Hứa Tiểu Lan là có thể lý giải được.
Hình ảnh thang máy gỗ vẫn hoạt động sau gần 1 thế kỷ.
Thế nhưng theo một số ghi chép thì vào năm 2006, một người tên là Eddie Hui-Bon-Hoa (con cháu của Chú Hỏa) khẳng định ông Hui Bon Hoa chỉ có ba người con trai, lần lượt mang tên là: Huỳnh Trọng Huấn (Tang Huon Hui Bon Hoa), Huỳnh Trọng Tán (Tang Chanh Hui Bon Hoa) và Huỳnh Trọng Bình (Tang Phien Hui Bon Hoa). Nghĩa là Chú Hỏa không có người con gái nào cả.
Trong quyển sách tựa đề là "Ngôi mộ cổ nhà họ Hứa" của tác giả Phạm Phong Dinh có viết: "Cô con gái Chú Hỏa tên là Hứa Tiểu Lan mất vì bệnh nan y, được chôn cất trong ngôi mộ cổ cạnh nghĩa trang Biên Hòa...".
Vậy liệu có phải ông Hứa chỉ có 3 người con trai, và sự tồn tại của cô con gái út chỉ là lời đồn nhảm. Có lẽ bí mật ấy sẽ mãi mãi được chôn theo Chú Hỏa và những người con của ông dưới những lớp đất sâu. Dù thế nào chúng ta vẫn luôn biết ơn gia đình Chú Hỏa vì những công trình mà họ đã để lại cho đời sau - những công trình luôn khiến người Sài Gòn tự hào mỗi khi nhắc đến.
Chiếc thang máy gỗ lâu đời tại Việt Nam
Điểm đặc biệt khiến công trình này được nhiều người quan tâm không chỉ nằm ở những câu chuyện bí ẩn mà còn ở chiếc thang máy gỗ cổ được lưu giữ tại đây.
Chiếc thang máy gỗ gây ấn tượng bởi phần cabin được thiết kế chủ yếu bằng gỗ, mang phong cách kiến trúc của những thập niên đầu thế kỷ XX.
Nếu những chiếc thang máy hiện đại ngày nay sử dụng cabin inox, hệ thống điều khiển điện tử và nhiều tính năng tự động thì chiếc thang máy gỗ cổ này có thiết kế đơn giản hơn rất nhiều.
Hình ảnh thang máy gỗ chụp từ dưới.
Thang máy gỗ được thiết kế như thế nào?
Điểm dễ nhận thấy nhất của chiếc thang máy là cabin bằng gỗ, tạo nên vẻ đẹp cổ kính và khác biệt hoàn toàn so với những mẫu thang máy hiện đại.
Về nguyên lý, thang máy gỗ vẫn thực hiện chức năng cơ bản là đưa người hoặc vật dụng di chuyển theo phương thẳng đứng giữa các tầng.
Người sử dụng bước vào cabin, đóng cửa và lựa chọn tầng cần đến. Hệ thống sau đó vận hành để đưa cabin đến vị trí mong muốn.
Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở thiết kế, vật liệu và hệ thống điều khiển được sử dụng trong thời kỳ chiếc thang máy được lắp đặt.
Hình ảnh thang máy gỗ gần 100 năm tuổi.
Thang máy gỗ cổ được sử dụng để làm gì?
Theo những thông tin được chia sẻ về công trình, chiếc thang máy không chỉ phục vụ việc di chuyển mà còn có thể được sử dụng để vận chuyển các vật dụng, hiện vật giữa các tầng.
Đặc biệt, trong không gian bảo tàng, việc di chuyển những hiện vật có kích thước hoặc trọng lượng lớn giữa các tầng là một nhu cầu thực tế.
Ngoài ra, thang máy gỗ cũng có thể hỗ trợ một số trường hợp khách tham quan gặp khó khăn khi sử dụng cầu thang bộ.
Điều này cho thấy ngay từ những giai đoạn đầu của quá trình phát triển đô thị, thang máy gỗ đã đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao khả năng tiếp cận và sử dụng các công trình nhiều tầng.
Có nên lắp thang máy gỗ cho công trình hiện nay?
Nếu yêu thích phong cách cổ điển, chủ đầu tư hoàn toàn có thể lựa chọn thiết kế cabin thang má gỗ để tạo điểm nhấn cho biệt thự, khách sạn hoặc các công trình mang phong cách sang trọng.
Tuy nhiên, không nên đánh đồng thiết kế cabin bằng gỗ với công nghệ thang máy cổ.
Thang máy hiện nay có thể sử dụng cabin với vật liệu và phong cách thiết kế đa dạng nhưng bên trong vẫn cần sử dụng hệ thống máy kéo, điều khiển và thiết bị an toàn phù hợp với tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành.
Đây là cách kết hợp giữa giá trị thẩm mỹ cổ điển và công nghệ thang máy hiện đại.
Thang máy gỗ lâu đời nhất Việt Nam không chỉ là một thiết bị vận chuyển giữa các tầng mà còn gắn liền với một giai đoạn lịch sử đặc biệt của Sài Gòn. Cùng với những câu chuyện về gia đình họ Hứa, chiếc thang máy cổ trở thành một dấu tích thú vị giúp chúng ta hình dung về sự xuất hiện của công nghệ thang máy tại Việt Nam từ nhiều thập kỷ trước.
Dù những giai thoại về con ma nhà họ Hứa vẫn còn nhiều điều chưa thể xác minh, giá trị lịch sử và kiến trúc của những công trình gắn với gia đình Chú Hỏa vẫn là điều đáng để tìm hiểu.
Thang máy Sơn Hà cung cấp các dịch vụ lắp đặt, bảo trì, bảo dưỡng và sửa chữa thang máy cho nhiều loại công trình.
Nguồn :https://thangmaysonha.com/kien-thuc
Đăng ký tư vấn miễn phí →
📞 Hotline: 0909 324 689 – 0983 254 951
🌐 Website: thangmaysonha.com
